Viva Costa Rica!

Nul doelpunten voor, zesendertig tegen

2009-08-19T14:24:00.000-07:00

Costa Rica wordt ook wel het ‘Zwitserland van Centraal-Amerika’ genoemd. Elke reisgids vermeldt wel een keer deze bijnaam waar de Costa Ricanen zo trots op zijn. Het eert hun pacifisme, hun voorspoed en ordentelijke binnenlandse verhoudingen. Een witte raaf in het door oorlogen en staatgrepen geteisterde Midden Amerika.

Documentairemaakster Gabriela Hernández vroeg zich af waarom het dan toch komt dat zoveel jonge Costa Ricanen het land op illegale wijze verlaten en in het beloofde land, dat Verenigde Staten heet, hun geluk beproeven. Dat doen toch alleen Mexicanen, Salvadoranen en Hondurezen? Dat zijn toch de landen waar de bevolking in een uitzichtloosheid leeft dat hun geen andere keus laat dan de sprong naar het beloofde land te wagen?
Hernández is bezig met een documentaireproject over dit fenomeen dat door de Costa Ricanen het liefst genegeerd wordt omdat dit afbreuk doet aan het zelf gecreëerde imago van dit Zwitserland van Centraal Amerika.

Maar de Costa Ricaanse realiteit rechtvaardigt het thema. Er is een streek rond de koffiezone bij het stadje Péréz Zeledon (Zuidelijk Costa Rica) die de ´Vallei van de Eenzame Vrouwen’ wordt genoemd. De meeste mannen zijn er weg getrokken na een langdurige daling van de koffieprijs, hun vrouwen en kinderen achterlatend met de belofte geld te sturen als ze eenmaal werk hebben gevonden. En zo is er vrijwel iedere CostaRicaan die wel iemand in de naaste omgeving of familie kent die zijn geluk beproeft in de VS.
Veel Costa Ricanen zijn in New Jersey terechtgekomen en leven zoals de meeste migranten van een zelfde nationaliteit: veelal bij elkaar. Zo is er een wijk waar een levensgrote fles Imperial, het nationale biermerk, de bezoekers duidelijk maakt dat ze op het punt staan ‘CostaRicaans’ territorium te betreden.

Gabriela Hernández neemt als uitgangspunt voor haar documentaire het onwaarschijnlijke verhaal van 14 jongens van onder de 20 jaar die een fake-voetbalteam formeerden nadat een coyote een uitnodiging voor een prestigieus voetbaltoernooi in Dallas onderschept had. Sommigen hadden nooit een bal aangeraakt toen ze het tijdens het toernooi moesten opnemen tegen gevestigde namen als River Plate en Chicago. De drie wedstrijden eindigden in verlies met ongekende cijfers: nul doelpunten voor en zesendertig tegen. Het team liep bijna tegen de lamp toen een dokter een geblesseerde speler onderzocht en concludeerde dat de kuiten onmogelijk die van een voetballer konden zijn. De jongens waaierden na het laatste fluitsignaal uit over verschillende plaatsen in de Verenigde Staten.

Behalve dat er een onmiskenbaar komische aspect aan dit verhaal zit zegt het veel over de bereidheid van de jonge mannen om grote risico´s te nemen. Velen van hen waren nooit in de hoofdstad San José geweest toen ze naar Dallas vertrokken. Het toont een ander aspect van Costa Rica dat blijkbaar niet in staat is om de jongere generatie perspectieven te bieden op een betere toekomst.

Naar de Verborgen Heuvel

2009-04-18T14:01:00.000-07:00

Als een kwieke veertiger begin ik aan de 1000 treden die dwars door het oerwoud naar de herberg op de Cerro Escondido (de Verborgen Heuvel) leiden. Als een uitgebluste man die zich voorneemt meer te trainen werk ik aan de top de sap van de Guanabana met gulzige teugen naar binnen. Je moet wel in het bezit zijn van enige lichamelijke conditie om de ‘Cerro Escondido’ te bezoeken. Maar de beloning laat niet op zich wachten: een ultiem onthaasten in een paradijselijke omgeving, waar niet de luxe maar de eenvoud de toon voert. Het leven op het ritme van de natuur; wakker worden met de apen en de chachalaca’s (een soort hoenderachtige) en voor dag en dauw er op uit voor een stevige hike.
‘Cerro Esconido’ is een ruraal-toeristisch project op het schiereiland van Nicoya.
‘De oorsprong van het project’, zo legt Don Arnulfo, die zich hier over de gasten ontfermt, was niet toeristisch maar bedoeld om het gebied te herbebossen’.

Het om haar natuurbescherming zo luid bezongen Costa Rica heeft ooit flink werk gemaakt van het kappen van haar bossen. Het land geldt als één van de meest ontboste landen in de wereld. In het gebied waar ‘Cerro Escondido’ ligt kregen de kolonisten (vaak afkomstig uit de periferie van de Centrale Vallei) subsidies van de overheid om oerbos in cultuurland om te zetten. In de jaren ’80 bood het hele schiereiland de aanblik van een droge kale vlakte. Inheemse dieren die twintig jaar daarvoor nog volop aanwezig waren werd met uitsterven bedreigd. Bosbranden bedreigden de overgebleven plukjes bos. Het land werd langzaam maar zeker onvruchtbaar.
Het gebied, dat op een ecologische ramp leek af te stevenen, werd net op tijd gered door een lokale organisatie, ASEPALECO, die met internationale steun (waaronder Nederlandse) er in slaagde een aantal fincas aan te kopen en zich verder richtte op de oprichting van een blusbrigade, het beschermen van waterbekkens in het gebied en scholingsprogramma’s voor kinderen.
De organisatie werd een handje geholpen door een crisis in de prijzen van met name vlees, waardoor het voor boeren niet rendabel meer werd om een grote veestapel te houden. Grote stukken land begonnen daardoor vanzelf te regenereren. Een nieuw subsidieprogramma van de overheid dat er juist op gericht is de overgebleven bossen in stand te houden (boeren krijgen een bedrag per hectare bos op hun grondgebied) draagt ook een steentje bij. Het resultaat is indrukwekkend: het areaal bos is de afgelopen jaren in sneltreinvaart toegenomen, bosbranden komen bijna niet meer voor en het ecologische bewustzijn van de lokale bevolking lijkt een garantie voor duurzaamheid van de behaalde resultaten.

Twee dagen in de herberg van de organisatie geeft al een indruk hoe indrukwekkend de fauna geweest moet zijn toen Costa Rica nog onder een groot aaneengesloten bomendek lag. Het is simpelweg onmogelijk om langer te slapen dan 05.30 vanwege alle geluiden die we horen. Een hike even later naar een uitzichtpunt, ooit gebouwd om de omgeving op branden na te speuren, geeft een heel duidelijk scheidslijn weer tussen het beschermde (groene) gebied en de kale vlaktes er om heen. Daar boven, met zicht op de Golf van Nicoya, de bergen van Monteverde in het heiige einder, laat Don Arnulfo zijn dromen de vrije loop, het masterplan waar verschillende organisaties hard voor aan het werk zijn: het aanleggen van een biologische corridor tussen het uiterste puntje van het schiereiland (Cabo Blanco, de witte kaap) en de nationale parken in het noorden van de provincie Guanacaste. Pas dan, zo vertrouwt hij me toe, kan het symbool bij uitstek van een gezond ecosysteem , de Jaguar, ook hier weer een plek krijgen.

Geïnspireerd en kwiek begin ik na het ontbijt aan de weg naar beneden...

Meer informatie over ruraal toeristische projecten:

www.costaricavirtualguide.com/virt_authentick_cr.html

Concert voor piano en taxi-claxon

2009-03-06T14:04:00.000-08:00

Eén van de merkwaardigste muzikale ervaringen beleefde ik in augustus 2005 toen ik met een groep gasten aankwam bij het hotel Centro Neotrópico in het plaatsje La Virgen de Sarapiquí, ongeveer 100 kilometer ten noorden van de hoofdstad van Costa Rica, San José. Wij kregen een ongebruikelijk verzoek van de hotelreceptie. Of we alsjeblieft niet wilden inchecken en stil wilden wezen. Het bleek dat er in de eetzaal een concert plaatsvond door een strijksextet. Niets opvallend was er te merken aan de musici: ze staken keurig in het zwart-wit en speelden alsof hun leven er van afhing. Het bijzondere was eerder de concertzaal: het was een half open ruimte die in directe verbinding stond met de natuur om het complex heen: de rivier de Sarapiquí en daarachter het primaire regenwoud.
De geluiden van de violen en cello’s werden zo vermengd met het onophoudelijke zacht geraas van de rivier erachter en de onwaarschijnlijke geluiden die het regenwoud bij nacht produceert: het metalige geluid van kikkers, cicaden die hele zakken met knikkers tegelijk op een plavuizen vloer lijken te laten vallen afgewisseld met een korte maar hevige hoosbui.
Een decor waar Brahms nooit van had kunnen dromen.

Het concert bleek te zijn georganiseerd in het kader van een jaarlijks terugkerend muziekfestival. Credomatic haalt in augustus van elk jaar uitstekende muzikanten naar Costa Rica. Hoewel San José het hart van het festival is, vinden veel concerten plaats in de provincie. Zo was bijvoorbeeld Corelli te horen met op de achtergrond een vuurspuwende vulkaan, Scarlatti aan de Caribische Zee en Mozart op de flanken van de vulkaan de Rincón de la Vieja.

Hetzelfde jaar bezoek ik (tijdens dat zelfde festival) een concert van de Canadese pianist Berkovsky, nu in het Nationale Theater in San José.
Het mooie theater werd aan het einde van de van de 19e eeuw door de landelijke koffie-elite neergezet om het culturele leven in de stad te stimuleren. Tegenwoordig, aan het begin van de 21ste eeuw, ligt het monument midden in de stad en is het omzoomd door belangrijke verkeersaders.
Zo kan men binnen het theater niet alleen de gebruiken van het Costaricaanse concertpubliek observeren, maar tevens een hoop opsteken van de verkeersmores in de calles en avenidas van San José.

Het publiek is opvallend jong. Veel verliefde paartjes die voor niet al te veel geld zich laven aan een romantische sfeer waarin het heerlijk zoenen is. Er wordt veel gevraagd van het concentratievermogen van Berkovsky. Het theater is nog in originele staat en piept en kraakt al van zichzelf. Costaricanen zijn notoire telaatkomers. Ook vandaag laten ze zich niet onbetuigd. Met name de dameshakken klinken als pistoolschoten door de zaal. Costaricanen zijn ook ongeduldig. Met name in de langzame gedeelten tijdens het concert is dat goed hoorbaar. Niet echter van het luisterende publiek. Maar duidelijk te horen door de wanden van het theater is het onophoudelijk getoeter van de auto’s waarmee de berijders hun voorgangers erop wijzen dat het verkeerslicht net op groen is gesprongen en er zo langzamerhand eens haast gemaakt moet gaan worden.

Dit, zo realiseer ik me, is een concert in de stadsjungle.

Pata BumBum (I’m Allright!)

2009-02-03T14:19:00.000-08:00

Natuurlijk kun je in Cahuita fantastisch eten. Het laid-back dorpje ligt aan de Caribische kust van Costa Rica, dat sowieso een must is voor liefhebbers van exotische gerechten. De beroemde Miss Edith heeft er haar restaurant en een kookschool. Er zijn een aantal uitstekende restaurants met een internationale keuken waarvan ‘Sobre las Olas’ misschien het meest idyllisch gelegen is, direct aan zee. En er zijn ongetwijfeld meerdere restaurants die een bezoek absoluut waard zijn, maar die ik niet ken omdat ik de korte periodes dat ik er met regelmaat verblijf nooit om dat ene restaurant kan: “la Fé” (Het Geloof) van Walter “Bumbatta” Pineda.

Walter (Waltá) heeft zijn restaurant in het midden van die ene straat waaruit Cahuita eigenlijk uit bestaat. Tegen het middag uur verschijnt hij er; de ochtend gebruikt hij voor ‘de relax’. Als geboren Cahuiteño begroet hij de voorbijgangers in het Patois, dat merkwaardige taaltje dat in de hele Caribische streek gesproken wordt, een soort mengelmoesje van Engels, Spaans en lokale indianentalen.
Zijn bijnaam en tevens de naam van een geroemde saus die hij serveert, Bumbatta, is in het Patois een groet: Hoe gaat het? Waltá legt uit dat als iemand je in Cahuita in het voorbijgaan vraagt Bumbatta? het antwoord: Pata BumBum! is (I’m Allright!).

Restaurant La Fe ziet er tamelijk onooglijk uit. Het lijkt wel alsof het in het verleden geopend is nog voor het bouwwerk voltooid was en er in de jaren daarna geen zin werd gevonden om het zaakje wat op te kalefateren. De vloer is van ruw beton, de keuken wordt van het restaurant gedeelte afgescheiden met een gordijntje, een eenzaam Oropendula-nest hangt als decoratie wat te bungelen bij de toegang tot het toilet. Een aantal muurschilderingen van de plaatselijk gevierde schilder Campbell passen perfect bij de sfeer. Het meest exotisch is nog wel een wat verouderde bureautafel die achter in het etablissement staan en waarop de rekeningen geschreven worden.

De tijd is wellicht voorbij dat indien je een biertje bestelde gevraagd werd om die zelf even bij de belendende supermarkt te gaan halen. Om eventuele controleurs op het overtreden van de alcoholvergunning om de tuin te leiden vond je je biertje even later in een grote koffiemok terug op tafel. Maar de sfeer blijft. Juist omdat je normaal gesproken geduldigheid moet betrachten voor je je eten op tafel krijgt heb je uitgebreid de tijd om het dorpsleven te observeren, net een biertje te veel te drinken in de soms verzengende hitte en je zo langzaam over te geven aan het plaatselijke ritme en je voor even helemaal te verzoenen met het leven.

Het gerecht is een feest. Een schotel met rijst, broodvrucht en salade. Apart in een diep bord wordt de zeebaars in ‘La Fé-saus’ opgediend. Ik krijg er een lepel bij. Pata Bumbum!

YORKÍN III

2008-12-17T16:39:00.000-08:00

Doña Bernardina is één van de drijvende krachten achter een project in de kleine indianengemeenschap van Yorkín dat in 1992 van start ging en het doel had de cultuur en de waardigheid van de gemeenschap te herstellen. Haar verhaal kan in vele indianengemeenschappen in Costa Rica verteld worden. Met dit verschil: het heeft een hoopvolle afsluiting. De Bri-Brigemeenschap van Yorkín (een dorpje aan de Caribische kant van Costa Rica tegen de Panamese grens aan) verkeerde in die tijd in een desolate situatie. Alle mannen werkten buiten het dorp op de grote bananenplantages. Daar werkten ze onder beroerde omstandigheden: overvloedig gebruik van landbouwgiften zorgden voor huid- en longaandoeningen en in meerdere gevallen een vroegtijdige dood. Het werkverband was onzeker: de werkgever kon stante pede beslissen om arbeiders te ontslaan. Dat gebeurde met een zekere regelmaat omdat overvloedige regenval er vaak voor zorgde dat een deel van de oogst verloren ging. Verzekeringen of een andere vorm van sociale zekerheid waren er niet. In Yorkín werd de BriBri-taal niet meer gehoord. De geldeconomie zorgde ervoor dat alle voedsel gekocht werd: er werd bijna niet meer verbouwd. In tijden van werkloosheid betekende dit dat kinderen ondervoed waren. Er werd volop gejaagd in het omringende regenwoud en het vlees van de dieren werd doorverkocht. Mensen ‘van buiten’ hakten bomen om met als doel een stukje grond voor zichzelf veilig te stellen. De inwoners uit de gemeenschap imiteerden dit gedrag. Bernardina en haar metgezellen vreesden voor de toekomst van hun kinderen en besloten initiatief te nemen. Inspiratie haalden ze bij de generatie van hun grootouders. Bernardina vertelt: “Zij leefden in harmonie met elkaar en de natuur. Ze waren wijs. Ze namen niet méér weg uit het woud dan ze strikt nodig hadden. Alles wat ze nodig hadden haalden ze uit het bos: alleen hun kleren en schoenen kochten ze van buiten. Ze verbouwden al hun eigen voedsel en jaagden op dieren die een aanvulling op hun voedsel waren. Zij waren zeer verenigd en hielpen elkaar. Deze levenswijze was bijna verloren gegaan.” De associatie van vrouwen vroeg en kreeg steun van een VN-organisatie. Ze startten een toeristisch project dat onderdeel werd van een groter project dat het volgende zou moeten gaan opleveren: versterking van de plaatselijke (BriBri) cultuur, bescherming van de natuurlijke omgeving, versterking van de economie en de plaatselijke bevolking. Ze praatten met de overlevenden van de oude generatie en dit stimuleerde hen enorm. Maar de obstakels waren groot. In de eerste plaats ondervond het idee om ‘Sikua’s’ (blanken) naar Yorkín te halen, veel weerstand: “Veel Bribri voelen zich slecht behandeld en vernederd sinds de komst van de blanken. Er was angst: “Wat komen de blanken doen? Waarom komen ze?” In het begin van het project durfden velen niet te praten met de blanken. De gidsen vertelden het hoogstnoodzakelijke en dat was het dan.” “We hebben inmiddels geleerd ons open te stellen”, vertelt Bernardina. “Een heleboel blanken menen het heel goed en zijn oprecht geinteresseerd in ons en willen ons steunen.” Een ander obstakel vormden de mannen. “Zij waren zeer jaloers. De indiaanse man is zeer ‘machista’, alhoewel dat een karaktereigenschap is die is over genomen van de blanke wereld. Oorspronkelijk waren in de BriBri gemeenschap de vrouwen de erfgenamen van land. Er was sprake van een matriarchaal systeem. De mannen maakten ons uit voor nietsnutten. We hebben pijnlijke scheidingen meegemaakt.” “We zijn gaan werken met de jongere generatie. Het kostte minder moeite om hen mee te krijgen. Inmiddels wordt er weer BriBri gesproken in het dorp.” Ook Bernardina leerde het. Ze haalden een aantal leermeesters uit dorpen nog dieper het woud in. Deze onderwezen de inwoners van Yorkín in de BriBri-taal. Bernardina: “Ik kan het nu spreken, ik maak korte zinnen. Mijn moeder sprak van jongs af aan in BriBri maar heeft het ons consequent geweigerd te leren. Ze vond het een ‘lelijke’ taal.” Het dorp verbouwd inmiddels 50% van het benodigde voedsel. ”Ons doel is om 80% van ons eten zelf te verbouwen. We willen dat kinderen scholing krijgen, maar hier, in Talamanca. We willen dat de regering ook op de middelbare school BriBri-onderwijs toestaat.” Het toerisme heeft de gemeenschap meer bewust gemaakt van die eigen cultuur. We krijgen Fransen, Engelsen, Spanjaarden.... Ze spreken allemaal hun eigen taal. We hebben gezien dat het hebben van een eigen cultuur juist iets waardevols is. We laten hen onze cultuur zien. Voor ons gaat het dan ook niet zo zeer ‘toerisme’: het gaat ons om uitwisseling.”

(Het dorpje Yorkín is te bezoeken. Mail voor meer informatie: info.travelfusion@gmail.com of kijk op de website www.costaricavirtualguide.com)

YORKÍN II

2008-11-25T18:08:00.000-08:00

De kamer die we toegewezen krijgen is precies zoals ik het gehoopt had. Het huisje is in BriBri-stijl opgetrokken –een ‘rancho’, zoals de BriBri dit noemen en heeft tegelijkertijd een aantal 'westerse' gemakken (zoals een muskietennet) die het leven 's nachts aanzienlijk veraangenamen. Het heeft een palmendak en een kleine veranda waarvandaan we recht het regenwoud in kijken. De douche is buiten en afgeschermd door een omheining van bamboe. Er staat een boom in de douche, die verder niet meer is dan een plastic pijp waar koel water uit komt. Precies goed. Wat een heerlijke ervaring om midden in het regenwoud in de openlucht te douchen. In de middag zwemmen we in het riviertje dat vlak achter het dorp loopt. We zwemmen naar de overkant, naar Panama. Het ‘dorp’ is eigenlijk meer regenwoud waarin een aantal plantages staan van bakbanaan en bonen. De verzameling rancho’s die over een groot oppervlak verspreid zijn vormen het dorp. Er is een schooltje in Yorkín en voortdurend komen we kinderen in uniform tegen die ons gedag zeggen. Een positieve verassing is dat in tegenstelling tot in veel andere indianengemeenschappen die ik bezocht heb het contact met de mensen makkelijk is. Ook zien de kinderen er goed uit: gezond, goed gekleed, vrolijk. Heel anders dan het beeld dat je krijgt als de inheemse bevolking in het landelijke nieuws komt.
De volgende dag neemt Roberto ons mee naar ‘hotspings’ op zo’n 1.5 uur lopen van Yorkín. Als we het dorp uit zijn is er bijna geen sprake meer van een pad. Het is meer een spoor dat onder andere door Roberto zelf gebruikt wordt om zijn vader op te zoeken. Die woont nog 2 uur verder lopen de bergen in. We gaan door rivierbeddingen dwars door het ongerepte woud. We zien sporen van herten en wilde zwijntjes. Opeens stopt Roberto. Hij laat ons voelen in een stroompje dat in de rivier uitkomt. Het is warm. Wat een verassing dat middenin het regenwoud opeens een plek is waar warm water uit de grond komt. Helaas is het niveau te laag om lekker in te gaan liggen. We scheppen het warme water over ons heen en we besluiten terug te keren naar het dorp. Onderweg komen we groepjes dorpelingen tegen die de oogst van de dag op hun rug naar het dorp dragen. De zware zak die ze dragen heeft een band die ze om hun hoofd aanbrengen. Zo zien we het typische tafereel in het dorp van een aantal noeste werkers (vrouwen en mannen) die met zware lasten terugkeren naar het dorp.

(voor meer informatie over Yorkín en ruraal toerisme in Costa Rica: info.travelfusion@gmail.com en de website www.costaricavirtualguide.com)

YORKÍN I

2008-11-11T12:40:00.000-08:00

In Costa Rica bestaan tientallen kleinschalige toeristische projecten die voortkomen uit initiatieven van lokale leiders. Zij zien in het toerisme een middel tot ontwikkeling van de plaatselijke gemeenschap, behoud van de eigen cultuur en bescherming van de natuur. Het gaat om het zgn. gemeenschapsgebonden rurale toerisme.

Deze projecten liggen vaak op plaatsen die bij het grote toeristenpubliek niet bekend zijn en bieden iets extra’s wat elders in de meer toeristische gedeelten bijna niet meer mogelijk is: direct contact met de plaatselijke bevolking en een kennismaking met hun gebruiken en levenswijze.

Eén van de projecten die altijd mijn belangstelling trok is Yorkín. Dit is een dorpje tegen de Panamese grens aan in een gebied dat Talamanca heet (in de zuidelijke Cariben van Costa Rica). Het ligt in het gebied van de BriBri-indianen en zij zijn zelf degenen die het project op gezet hebben en beheren. Toen de mogelijkheid zich voortdeed om een bezoek te brengen aan deze afgelegen gemeenschap aarzelde ik geen moment.

Yorkín is alleen te bereiken er boot. We kunnen met de auto tot aan de grensrivier met Panama, de Sixaola komen. In het plaatsje Bambu staat Roberto ons op te wachten. Hij bedient 1 van de bootjes die aan de oever van de rivier liggen te wachten. Het is niet meer dan een uitgeholde boomstam met een 25 pk motor erachter. Ook Dario ,een jongen van een jaar of. Langzaam krijg ik de rol van de eerste door, een jongen van een jaar of 14 die voor in de boot heeft plaatsgenomen. Doordat het al wekenlang niet geregend heeft is de stand van de rivier erg laag. We moeten stroomopwaarts en bij enkele versnellingen in de rivier dreigt de boot vast te komen zitten. Dan springt Dario op en met een stok van een meter of drie duwt hij de boot de versnelling door.
Het natuurlijke schouwspel om ons heen is adembenemend. Links en rechts torenen de bomen van het regenwoud boven ons uit in al hun weelde. We krijgen het idee dat ver de binnenlanden binnengaan. Een wat oudere indaanse vrouw en haar man die bij ons in de boot zit zetten we af in een bocht van de rivier en volgeladen met maïsmeel en olie verdwijnt zij in het woud.
Na een uur varen en duwen zien we een klein dorpje op de rechteroever. We leggen aan en na een wandeling van 15 minuten worden we ontvangen in het huis van de vrouwenorganisatie Stribawpa, de initiatiefnemer van het project. We zijn in Yorkín.

(voor meer informatie over Yorkin en ruraal toerisme in Costa Rica; info.travelfusion@gmail.com)

De mooiste plek in Costa Rica

2008-08-05T20:03:00.000-07:00

Vandaag ben ik op de mooiste plek in Costa Rica. Dat was een gelukje bij een ongeluk. Er was namelijk geen plek meer voor mij in het hotel en er werd mij gevraagd of ik niet in het oude huisje boven op de heuvel wilde slapen. Dat wilde ik wel.
Ik loop de heuvel op en zie het oude, withouten gebouw op enkele tientallen meters van mij af. Het heeft twee verdiepingen verbonden door een vervallen trap buiten langs. Ik loop naar boven. De houten stoelen zijn al maandenlang niet meer gebruikt. Op de veranda hangt een hangmat. Ik kijk naar binnen door de kleine glazen ramen en zie een gemeubileerde kamer. Ik kan niet naar binnen. Als ik me omdraai ligt de Golf van Nicoya aan mijn voeten. Er heerst stilte. Het lome geklots van het water accentueert die stilte slechts. Er gebeurt niets.

Ik hoef niets.
Door de muur loopt een gapende spleet. De natuur heeft zijn vat gekregen op het bouwwerk.
Ook dat is fijn. Er is geen pretentie.
‘s Nachts stortregent het. De uitsparingen in de muur, bedoeld om lucht te laten circuleren, laten ook de regen circuleren. Ik wordt wakker want het regent ook op mij. Het is pikdonker. Ik wist niet meer wat dat was. Ik schuif het bed een meter op. En dan slaap ik weer verder.
De volgende ochtend ligt de Golf er eender bij. Dezelfde hitte, dezelfde stilte. Oneindige loom geklots.

Mango-man

2008-02-08T17:26:00.000-08:00

Mango-man

Op weg naar van Manuel Antonio naar San José stoppen Don Antonio en ik even in Orotina. We zetten het busje, waarmee we net een aantal toeristen afgezet hebben, aan de kant om mango’s te kopen. Nergens kan je zo goed mango’s kopen als in Orotina, midden in de ‘fruitstreek’ van Costa Rica. De verkoper die we aantreffen, Don Rafael, valt op door zijn trage bewegingen.

Wat kosten de mango’s Don Rafael?
- 800 colones de kilo.
Mag ik een foto maken van U en Uw mango’s?
- Natuurlijk. Ik ben bijna blind.
Bent U bijna blind?
- Ja, anders zat ik hier nu niet. Ik heb 8 finca’s (boerderijen) geadministreerd. Tegelijkertijd. Maar ja, eerst was er een tractor die me overreed. Ik lag helemaal open. (Hij maakt een woeste haal over zijn borst). En een paar jaar later reed een auto me aan. (Dezelfde woeste haal). En ja, dertig jaar suikerziekte, langzaam word ik helemaal blind. Zeg zal ik die kleine mango verruilen voor een grotere. Dan heeft U precies voor 2 kilo’s mango. Dan krijgt U in ieder geval waar voor Uw geld.
Traag haalt Don Rafael de kleine mango uit de plastic zak en zoekt met zorg een grotere uit. Hij weegt de zak in een weegschaal die hij aan de mangoboom heeft gehangen.
- Que Dios les bendiga.

'La Nación liegt'

2008-01-19T15:29:00.000-08:00

Toen ik pas even in Nederland was heb ik het laatste boek van Joris Luyendijk gekocht; ‘Het zijn net mensen’. Het boek was net tot ‘boek van het jaar’ gekroond door lezend NS publiek.
Het gaat over media en manipulatie over de frustratie van de auteur om niet in staat te zijn om als correspondent aan het publiek te laten zien hoe het er in ‘zijn’ land nu echt aan toe gaat.
Natuurlijk dacht ik bij het lezen van het boek ook aan Costa Rica en de wijze waarop de beeldvorming over het land tot stand komt. Het is een hele andere context dan het Midden-Oosten. Maar ook in Costa Rica is het verstandig om te weten wie er in medialand land aan de knoppen draaien voordat je gaat geloven wat de media zeggen. Het helpt je ook alert te blijven op het geen ze vooral niet zeggen.
Als je zou geloven wat de paar kranten schrijven dan geloof je op dit moment dat de oppositiepartijen er alleen maar op uit zijn om het land te blokkeren, dan geloof je dat president Chavez een achterlijke gek is (zijn rol bij de vrijlating van de FARC-gijzelaars in Colombia werd in een zeer klein hoekje weggedrukt), dat in San Jose de criminelen vrij spel hebben en dan geloof je dat de ongebreidelde investeringen van Amerikanen in malls, condominium op de mooiste plekken van het land gunstig is voor de Costaricanen: het levert imers zoveel werkgelegenheid op.

Eenzijdige berichtgeving wordt pas erg als het jaar in jaar uit over de mensen uitgestort wordt. Iets wat het boek van Luyendijk zo mooi laat zien is dat zijn mede studenten in Egypte zulke waanideen hadden over het Israelische gevaar en uit de grond van hun hart geloofden dat Egypte de bakermat van alle beschaving was. Resultaat van je hele leven lang bestookt te worden met gemanipuleerde informatie.
Niet zo extreem als in een dictatuur als Egypte maar veel subtieler werkt dat in Costa Rica: hier gelooft de overgrote meerderheid van de mensen dat Nicaraguanen de schuld zijn van de criminaliteit in het land. En ook: hier wint de politieke elite altijd de verkiezingen. In dit ‘Zwitserland van Latijns-Amerika’ worden bijna geen druppel bloed vergoten tijdens de verkiezingen. Dat komt omdat altijd de zelfde winnen. Hoe dat komt? Zij hebben vrijwel de hele media in hun macht, dat al gedurende decennia en daar is door oppositie simpelweg niet tegen op te boksen.
Het referendum van afgelopen jaar over de toetreding van Costa Rica tot het vrijhandelsakkoord met de VS is daar een goed voorbeeld van. Het land was tot op het bot verdeeld en even leek de sensatie in de lucht dat de tegenstanders van dat akkoord zouden winnen. Maar nee hoor, een ongekende campagne in de media waarin alles gezegd kon worden zonder dat er even hard tegengas gegeven kon worden, zorgde er voor dat het referendum toch door de voorstanders gewonnen werd. Het is zeer waarschijnlijk dat indien beide kampen een zelfde mate van toegang hadden gehad tot de media dat de ‘Nee’-stemmers gewonnen zouden hebben.

Maar zo gaat het reeds tientallen jaren in deze ‘stabiele democratie’ in Midden Amerika. Wie de media beheerst die heeft de macht.
Op de muren in de straten kom je deze dagen overal de leus tegen: La Nacion miente – La Nacion liegt. Na het referendum is er een actie geweest in de krant een week niet te kopen. Ik lees hem niet meer, omdat je er toch niet te weten komt over wat er echt in het land gebeurt.

Het échte Caño Negro

2007-12-07T11:28:00.000-08:00

Afgelegen gebieden, liefst grensgebieden, wekken bij mij altijd een bijzondere belangstelling op. Het idee me te begeven op plekken waar bijna geen reiziger komt, hoe weinig er ook te beleven valt, leidt bij mij tot een bijzondere opwinding. Zo heb ik een keer een bus vol toeristen laten stoppen bij het plaatsje Pijije (spreek uit: Piegiege) omdat ik de naam zo intrigerend vond. Wie woont er nou in Piegiege. Ik wilde de Piegiegenaren wel eens ontmoeten. Ik kom uit Piegiege, en jij?

Een andere plek, een plek die bijkans onbereikbaar is, heet Caño Negro. Ik bedoel dan het échte Caño Negro. Ja, vanuit La Fortuna wordt een populaire excursie georganiseerd (die overigens zeer de moeite waard is) naar Los Chiles, een grensplaatsje met Nicaragua, dat wordt aangeprezen als een tour naar ‘Caño Negro’. Maar de afslag naar het échte Caño Negro ligt zes kilometers vóór Los Chiles, een volgens de reisboeken moet je dan nog ‘dirty road’ van 19 kilometer lang over naar de plek in ‘the middle of nowhere’.

Hoe vaak was ik al niet langs die afslag gereden, op weg naar Los Chiles? Wat een zin om eens af te slaan en die negentien kilometers ‘dirty road’ af te leggen en kijken wat me te wachten stond.
Caño Negro is niet alleen het dorpje dat aan het einde van de weg ligt, Caño Negro staat ook voor een van de belangrijkste ‘wetlands’ op het Amerikaanse continent. Het is een gebied van bijna 10.000 hectare dat in de regentijd onder water komt te staan door het overstromen van de Rio Frio (koude rivier). In de tijd van de vogeltrek zijn hier duizenden vogels te observeren. Die rusten hier uit en doen krachten op voor het vervolg van hun reis naar Zuid-Amerika: kaalkopooievaars, rode lepelaars, fluiteenden, zilverreigers .... Een mekka voor mensen die de natuur maar enigszins weten te waarderen. Ik had foto’s gezien die me deden watertanden, ik was er tientallen keren op korte afstand voorbij gereden. Alleen, ik was er nog nooit geweest. Tot vandaag.

Caño Negro is een dorp dat ik zoek: eigenlijk bestaat het nauwelijks. De weg er naar toe is niet de helletocht die me van verschillende kanten is voorgespiegeld: binnen het uur hebben we de 19 kilometers afgelegd, onderwijl stoppend voor Caracara’s en andere vogels. Het centrum bestaat uit een weiland waar een paar paarden grazen. Het is erg warm: de zon brandt als ik het dorp verken. Omdat het dorp nauwelijks bestaat heerst er stilte. Wat een weldadigheid een brommer langs te horen snerpen: het herinnert juist aan de vrijwel volledige stilte waarin het dorp zich baadt. In de plaatselijke pulperia vraag ik naar het contact met de bewoonde wereld. Een man, die blij is weer een klant te hebben, legt me omstandig het busschema uit. Er gaat een bus, wel drie keer op een dag, van Los Chiles naar Upala. Dat is een traject dat te vergelijken is met een rit tussen nergens en nergens. En dan moet je onderweg uit stappen.

Ik loop naar de aanlegsteiger waarvandaan boten vertrekken. Hier zijn ze dus, de wetlands. Ik zie om me heen ondergelopen weilanden. Boten liggen werkeloos schuin op de oever. Een meisje zit haar huiswerk te maken onder een afdakje. Er is een hokje met een loket. Hier wordt vier dollars aan belasting geheven, maar er is niemand om het te innen. Een betonnen schuur dat een bar en restaurant heet te zijn heeft een magnifiek uitzicht over de ondergelopen gebieden. Er is niemand: in de tuin ligt voornamelijk een hoop rotzooi.

Ik krijg even een visioen. Ik zie het geweldige toeristische potentieel dat de wetlands bieden. De bootjes zijn vervangen door moderne pantuns geschikt voor 40 toeristen tegelijkertijd. Een jongen in een uniform is onverbiddelijk en int de $4 belasting per persoon. In het restaurant is het mogelijk vanaf het terras typische maaltijden te nuttigen met de mogelijkheid tot vogelobservatie. Gelukkig ben ik snel weer terug in de werkelijkheid.

Ik loop met een omweg terug naar het hotel. Het centrum van het dorp is weiland, waar verspreid wat huizen om heen staan. Hier leven de in totaal 284 inwoners die het dorp rijk is. Op de parkeerplaats van de plaatselijke kroeg staan een aantal gezadelde paarden vastgebonden. Vanuit het politiebureau begroet een uniform gezeten in een schommelstoel me met opgestoken hand. Ik gluur nieuwsgierig de eenvoudige huisjes binnen: als de voordeur openstaat kan ik zo aan de achterkant weer naar buiten kijken. Wat opnieuw opvalt is de enorme vriendelijkheid van de mensen in dit soort afgelegen streken. Ik loop de plaatselijke supermarkt binnen om wat boodschappen te halen (“de scheermesjes liggen tussen de zadels en de machetes, je kunt ze niet missen”). Terwijl ik afreken komt er een nieuwe klant het gebouwtje binnen. Hij geeft me eerste een hand en stelt zich voor alvorens zijn boodschappen te gaan doen.

De dag erna brengt niet wat ik hoop. Veel vogels zien we niet, alhoewel een kaaiman met opengesperde bek er fotogeniek bijlag. We waren te vroeg: het échte Caño Negro is pas van Februari op zijn best. Maar ik heb er echter weer een favoriete plek bij.

Natuur laat zich niet dwingen

2007-11-11T15:45:00.000-08:00

Natuur laat zich niet dwingen. Dat is één van de ‘problemen’ waarmee reisleiders in Costa Rica mee worden geconfronteerd. Reizigers komen met hoge verwachtingen: dieren willen ze graag zien en het liefst dichtbij zodat ze makkelijk te fotograferen zijn.
Gelukkig is de mogelijk om veel dieren te zien groot: op elke reis zien we wel apen, een luiaard, soms kaaimannen of een krokodil. Ook toekans worden op vrijwel iedere reis gespot. We weten waar me moeten wezen: in open ruimtes, aan de rand van de jungle en misschien nog wel het beste tijdens een boottocht over de rivier. Maar zelfs op de beste plekken en onder de meest gunstige omstandigheden geldt: de natuur laat zich niet dwingen.

Dat bleek gisteren tijdens een boottocht over de rivier de Sarapiquí in de Atlantische laagvlakte. Een prima plek om apen, toekans en leguanen te spotten. Ik wist dat dit elders op de reis een stuk lastig zou kunnen worden. De opstandigheden waren prima: het had de nacht ervoor geregend, het was koel en slechts een bleek zonnetje kroop door de sluierbewolking heen.

Maar er gebeurde: niets. De apen lieten zich niet zien, om van kaaimannetjes maar helemaal niet te spreken. Een enkele leguaan liet zich gewillig fotograferen, maar dat was het dan ook.
Hoe vaak heb ik die situatie niet meegemaakt? Ik weet: voor een reisleider is het ontspannen werken als je tijdens de eerste dagen al kunt geven waar de mensen voor komen. En als dat dreigt te mislukken is het enige wapen dat helpt: geduld. Geduldig zijn, alert blijven en vooral niet ontmoedigd afhaken.

Op deze bootreis gebeurde het dan toch. Na anderhalf uur varen stuitten we opeens een krokodil! Het was een joekel. Naar schatting 3.5 meter lang. Hij scheen rustig in het water te liggen. Opeens deed hij zijn bek echter half open en kwam zijn kop uit het water. We konden zijn tanden tellen. Plotseling verscheen onder het beest een andere krokodil, die minstens zo groot was. Ook deze sperde zijn bek half open en kwam uit het water. Er volgde een scrimmage tussen beide beesten: het leek alsof ze ruzie hadden. Water spatte in het rond. Slechts een paar seconden duurde het voordat de rust weer terugkeerde. We keken elkaar vol ongeloof aan: dit zie je toch slechts op National Geographic?

Dat we daarna nog twee apensoorten zagen, vijf groene ibissen op een tak en langsnuitvleermuisjes zagen maakte het feest alleen maar compleet. De natuur laat zich niet dwingen, maar geduld wordt soms wel beloond!

Oktoberoverstromingen

2007-11-01T18:20:00.000-07:00

Soms is het weer in Costa Rica vreselijk van slag. Meteorologen halen hier dan al gauw het fenomeen van ‘El Niño’ of ’La Niña’ aan of verklaren de zondvloed door te wijzen op het broeikas effect. De realiteit is dat het regent. Op onvoorstelbare wijze.

Fascinerend is te zien hoe na een korte intense regenbui wegen veranderen in rivieren, de stand in de echte rivieren razendsnel stijgt en het water zich kolkend een uitweg zoekt naar de oceaan.
Minder fascinerend zijn de gevolgen van dagenlange regenval achter elkaar. Wegen worden gedeeltelijk weggeslagen, bruggen storten in en rivierdijken breken door. In de rivieren stijgt het water zodanig dat de beddingen het niet meer kunnen bevatten en overstromen. En het gevaarlijkste: de aarde kan de hoeveelheid water niet meer op nemen en begint te schuiven.
Dit gebeurde begin oktober. Er lagen een aantal depressies op de Pacifische Oceaan die voor dagenlange regenval zorgden. In drie dagen viel op sommige plekken meer water dan in heel oktober bij elkaar. Het zorgde voor grote overstromingen vanwege de rivieren die buiten hun oevers traden. In een dorpje bij Alajuela bedolf een landverschuiving verscheidene huizen: 17 mensen kwamen om het leven. De elektriciteit viel uit en sommige dorpen werden onbereikbaar. In verschillende kantons werd de noodtoestand uitgeroepen.

Toeristen die aan de Pacifische kant van het land verbleven zagen hun vakantie verregenen en zullen zich af hebben gevraagd waar die tropenzon was gebleven. Het bekende bergdorp Santa Elena, dat vlak bij het Monteverde reservaat ligt ,was een dag lang volledig afgesloten wegens aardverschuivingen: niemand kon er een kant op.

Rond 22 oktober begon de zon weer te schijnen. een nieuwe depressie die op de oceaan dreigde had geen invloed op het weer in Costa Rica. Eén van de meest verbazingwekkende dingen is dat na twee dagen droog weer er vrijwel niets meer op de noodtoestand van de afgelopen dagen wijst. De rivieren zijn al weer terug in hun bedding, het overtollige water is weggelopen en het vriendelijke zonnetje lijkt nooit te zijn weggeweest.

Toyota aangeboden

2007-10-09T20:28:00.000-07:00

Twee dagen na het debacle tijdens het referendum waren de tegenstanders van het vrijhandelsakkoord met de Verenigde Staten van slag.
Vandaag circuleerden op het internet echter alweer berichten waarin het meest intelligente wapen van hen alweer de boventoon voerde: humor

Tijdens één van zijn speeches in de campagne om de zijn volk er van te overtuigen voor het vrijhandelsverdrag te stemmen deed de Costa Ricaanse president een aantal opmerkelijke voorspellingen. Als het Vrijhandelsverdrag zou worden goedgekeurd, zo sprak de president, dan zouden de arbeiders die nu nog in een Hyundai naar het werk kwamen dat voortaan doen in een BMW, zij die in een Toyota reisden zouden die kunnen verruilen voor een Mercedes Benz en gebruikers van het openbaar vervoer zouden de bus achter zich kunnen laten; CAFTA had mooie brommers voor hen in het verschiet.

Vandaar dat vandaag, twee dagen nadat Costa Rica met het vrijhandelsverdrag instemde, enkele burgers in een open brief aan de president met gepaste eerbied hun vertrouwde Toyota (kenteken xxxxx en in goede staat) aanboden en en zich afvroegen waar ze die precies konden inruilen voor een Mercedes Benz....

Stilte na het referendum over het CAFTA

2007-10-08T09:18:00.001-07:00

San José ontwaakt gedeprimeerd de dag na het referendum over het vrijhandelsverdrag CAFTA. De tegenstemmers verwerken een enorme kater: zij verloren met een verschil van 3% van de stemmen. De voorstemmers- de winnaars- lijken echter helemaal niet blij. De verkiezingsnacht is voorbijgegaan zonder luidruchtig getoeter of op straat feestende mensen. De maandag is een dag als andere dagen. De mensen spoeden zich zonder zin naar hun werk. Er valt een miezerregen.

Het lijkt er op dat Costa Rica weer gekozen heeft voor iets wat ze eigenlijk helemaal niet wil. Latijns-Amerikanen zijn kampioen in slechte keuzes maken bij verkiezingen en de Costa Ricanen vormen daar geen uitzondering op.

De tendens een week voor de verkiezingen was juist dat de Nee-stemmers aan aanhang wonnen. De twijfelende kiezer is blijkbaar de laatste drie dagen omgeturnd door het Ja-kamp. Aan de sfeer de dag na de verkiezingen valt te merken dat dit met weinig vreugde is gebeurd.

Hoe kan het zijn dat in een ‘stabiele democratie’ die Costa Rica zegt te zijn de uitslag altijd bij voorbaat vaststaat? Hier slaat de pendule altijd naar rechts uit. Iedere verkiezing weer. En of de presidenten en ex-presidenten zich voor de rechtbank moeten verantwoorden voor frauduleuze praktijken, het volk kiest toch altijd weer voor hetzelfde establishment.

Een niet te onderschatten rol hierbij spelen de media. Slechts de privé kanalen zijn hier van belang en worden bekeken. Gedurende de maandenlange campagne hebben alle kranten –op het kleine, beperkt te verkrijgen Semanario Universitario- campagne gevoerd voor het ‘Ja’, alle TV stations, inclusief de staatsomroep canal 13 hebben dagelijks hun boodschap aan het kiezersvolk kunnen uitdragen: stem ‘Ja’. De laatste dagen voor het referendum is er werkelijk een lawine aan betaalde pagina’s in de grote dagbladen verschenen. Hierin werd uitsluitend met modder werd gegooid naar de voormannen die tegen CAFTA actie voerden. Vergelijkingen met Chavez en Fidel Castro werden gemaakt om hen zwart te maken en het volk angst in te boezemen. En dat terwijl de oppositie in tegenstelling tot veel andere Latijns-Amerikaanse landen niet van links komt maar juist uit het centrum.

Dit soort campagnes werken blijkbaar iedere keer weer. De laatste twijfelende kiezer wordt bang gemaakt en kiest uiteindelijk voor datgene waar hij altijd voor gekozen heeft. Maar niet van harte: dat blijkt uit de lauwe atmosfeer, de bijna beschaamde stilte die in San José heerst, de dag na het referendum.

Een nestelende reuzenschilpad

2007-09-18T20:40:00.000-07:00

Het observeren van een nestelende reuzenschildpad op één van de stranden van Costa Rica ontroert iedere keer weer.
Afgelopen week was ik er weer getuige van. Met een groepje reizigers zien we in Camaronal een Warane schildpad haar uitputtende arbeid verrichten. De nacht is donker en de zee buldert op de achtergrond. We zien een schildpad langzaam het strand op schuiven. Ze is daar absoluut niet opgebouwd. Slechts 1 uur in de twee jaar komt het Warane vrouwtje aan land: om haar eieren te leggen. De rest van de tijd vertoeft ze in water. Toch kruipt ze met een voortvarende zekerheid, alhoewel traag, het strand op.
Ze neemt de tijd. Ze buigt opeens links af en kruipt daarna weer rechtdoor. Dan stopt ze. Op zo'n 50 meter van de zee. Instinctmatig begint ze met haar achterpoten te graven. Het zand spat meters in de omtrek rond. Soms rust ze even uit en lijkt het op te geven. Dan gaat ze weer verder. Net zo lang tot ze een smal maar opvallend diep gat gegraven heeft. Opeens houdt ze op.
We komen dichterbij en staan achter de schildpad. Stilte heerst. We zien één voor één witte eieren in de kuil vallen. De schildpad blijft vrijwel onbeweeglijk. Na een klein kwartiertje stokt haar productie. Ze lijkt te aarzelen wat nu te doen. Langzaam beweegt ze haar achterpoten en begint ze haar eieren toe te dekken. Het kost haar zichtbaar moeite. Ik moet de neiging onderdrukken om haar te helpen. Als de kuil dicht is camoufleert ze de plek. Duidelijk hoorbaar stampt ze de grond aan en gooit ze takken over de plek waar haar eieren liggen. Dit gebeurt met grote zorgvuldigheid en ze neemt er de tijd voor. Iedere keer als ze klaar lijkt te zijn dan stampt ze toch nog een keer het nest aan. Ze keert terug. Het gaat langzaam. Ze komt een boomstam tegen en weet niet wat het is wat haar weg verspert. Ze stopt een tijdje. Dan komt ze langzaam weer in beweging en schuift met grote krachtsinspanning om de boom heen. We lopen achter haar aan. Ze is aan het einde van haar latijn. Steeds moet ze even pauzeren.
UIteindelijk bereikt ze het water. Golven overspoelen haar maar het is nog te ondiep om weg te zwemmen. Ze schuift nog een stukje verder de zee in. Nog een golf en we zien haar rug nog even als ze zwemt. Weg.

Reuzenschildpadden bepalen aan de hand van de maanstand, waterstand en de (waarschijnlijk) de chemische samenstelling van het water, waar en wanneer ze aan land moeten komen. Ze zijn gebaat bij het donker: dat maakt hun minder kwetsbaar.
De grootste reuzenschilpad is de Lederschilpad, die haar belngrijkste nestelplaats in Costa Rica in Tamarindo heeft. Het is een plek dat zich ontwikkelt tot een badplaats met grote hotels. Er komen steeds meer toeristen. Er komen echter steeds minder Ledderschildpadden. Waarschijnlijk wegens de lichtvervuiling 's nachts als de schilpadden aan land komen om hun eieren te leggen

Viva Costa Rica!

2007-08-26T17:15:00.000-07:00

Met de costaricavirtualguide probeert het productieteam niet alleen zo adequaat mogelijke informatie te geven aan de reiziger zodat deze een zorgeloze vakantie tegemoet kan gaan.
We proberen de reiziger, ook al is het maar voor even, stil te laten staan bij het land zelf, de ontwikkelingen die het doormaakt, de bevolking en de natuurlijke rijkdommen.
Dat doen we namelijk zelf ook. Want we zetten onze vraagtekens bij sommige ontwikkelingen in het land. Hoe kan het bijvoorbeeld mogelijk zijn dat het schooltje in Quepos van ellende in elkaar valt terwijl het in een van de meest toeristische zones ligt? En waarom worden er vijfsterren hotels met verschillende golfbanen 'ontworpen door beroemde ontwerpers' neergezet op plaatsen waar een groot watertekort dreigt. Of: het is prachtig dat zoveel toeristen naar Costa Rica komen, maar de meesten komen met het vliegtuig: een van de meest vervuilende vervoersmiddelen die er zijn.

Onze overtuiging is dat het toerisme een positieve bijdrage kan leveren aan de (duurzame) ontwikkeling van Costa Rica.
En daarmee bedoelen we dat het toerisme helpt om Costa Rica voor de Costa Ricanen beter leefbaar te maken en te houden. Deze site probeert zoveel mogelijk dat idee te verbreiden en initiatieven te steunen die zich hier sterk voor maken.

Dat doen we door informatie te geven over duurzame toeristische initiatieven die er in Costa Rica bestaan. We willen informatie geven over de wijze waarop je als toerist een bijdrage kunt leveren. We vragen apart aandacht voor het 'community-based' toerisme: een vorm van toerisme waarbij je direct in contact komt met de plaatselijke bevolking. En we zetten grassrootsorganisaties in het voetlicht.

Deze site is in de huidige vorm nog maar een begin en we hopen in staat te zijn onze ambities te verwezenlijken. We vinden ons werk al geslaagd als je je als toerist vóór je op vakantie gaat - al is het maar even - ervan vergewist dat je met je bezoek aan Costa Rica een bijdrage levert aan het welzijn van de inwoners.

Dit als onze kleine bijdrage om het land waar we van houden een leefbare plek te laten zijn en te houden voor de Costaricanen.

Viva Costa Rica!

Chipis en de Wienersängknaben

2007-08-19T15:14:00.000-07:00

Zondagochtend half acht. Er wordt gebeld. Door de intercom hoor ik: 'Chipis!, Chipis!!'. Ik doe open en moet even in het geheugen graven. Chipis komt binnen zorgvuldig de in lappen ingewikkelde machetes op de grond leggen. Dat is waar, Chipis heeft ons een paar maanden geleden een stuk grond laten zien dat hij wil verkopen.

Chipis is een heel eenvoudige man, voorziet in zijn levensonderhoud door gras te korten of de ramen te lappen. Mensen zoals hij zijn de eerlijkste mensen ter wereld. Geen vlieg zal hij kwaad doen.

Hij praat over de orkaan en over oom Paco die een aanrijding heeft gehad, over de keer dat hij onslagen werd als nachtwaker omdat hij lag te slapen (hahahaa!), dat zijn hele huis onlangs leeggeroofd is en dat hij deze week hoopt een nieuwe kookplaat te kopen (1 plaat want daarmee redt hij zich wel) en hij is toch niet heel onbeleefd (hahahaah!) als hij me wat melk in de koffie vraagt?? Hij huurt een kamer voor 1000 colones (1.5 euro) per dag, dat zijn er wel 35000 in de maand. Toch?!

Maar goed, dat stuk grond verkopen lukt nog niet zo. Hij moet de advocaat 600 dollar betalen voor verrichte werkzaamheden. Maar dat heeft hij niet. Het liefst zal hij de grond willen houden. Om er een klein huisje op te bouwen zodat hij ergens kan wonen, want een eigen plek, dat heeft hij niet. En kan de advocaat niet een regeling accepteren? Dat hij het stuk grond niet hoeft te verkopen? Nee, de advocaat wil dan een stukkie van de grond. En de advocaat zit in het parlement, dus wat kan je dan??

Op dezelfde zondag treden de Wiener Sängerknaben op in San José. Muziekgezelschappen met zo'n faam komen maar zelden naar Costa Rica. Het is een openluchtconcert. Het is erg warm. De straten zijn afgezet en een onverwacht grote mensenmenigte staat te wachten op wat komen gaat. Het is duidelijk geen concertpubliek. Van alles loopt er rond. Intellectuelen met lange baarden, getatoëerde punks, oude dametjes onder een parasol om zich tegen de brandende zon te beschermen. Iemand heeft een soort campingstoeltje meegenomen en een koelbox.De koorleden komen naar buiten. Tot mijn schrik zie ik dat ze zich gekleed hebben alsof ze sneeuwstormen verwachten. Helaas gaan er een paar dames op een muurtje voor ons staan zodat we het hele concert tegen een paar nalgas aankijken. Van alle ten gehore gebrachte muziek heeft La Cucaracha de meeste impact op de mensen. Als het concert, dat bijna een uur duurt is afgelopen, horen we dat een Sängerknaap is flauwgevallen...